Nietolerancje pokarmowe w pytaniach i odpowiedziach

Czym jest nietolerancja pokarmowa?
Nadwrażliwość pokarmowa typu III, zwana inaczej „nietolerancją pokarmową”, jest reakcją obronną organizmu na spożywany pokarm, a dokładniej na białka, które organizm rozpoznaje jako obce. Zaburzenia trawienia i funkcji bariery jelitowej powodują, że układ odpornościowy staje się „przeładowany” obecnością białek pokarmowych. W tych warunkach dochodzi do nadmiernej odpowiedzi odpornościowej z wytworzeniem dużej ilości przeciwciał IgG. Taką reakcję nazywamy nadwrażliwością pokarmowa typu III lub potocznie nietolerancją pokarmową. Ze względu na złożony mechanizm immunologiczny objawy nadwrażliwości często są oddalone w czasie. Zazwyczaj pojawiają się w mechanizmie opóźnionym, a aż w 70% przypadków mają charakter wielonarządowy. Wielopostaciowość objawów i ich przewlekłość, a także w wielu przypadkach uznanie ich za stały, normalny element swojego życia powoduje, że nawet przez wiele lat pacjent może bezskutecznie poszukiwać przyczyn swojego gorszego samopoczucia czy dolegliwości zdrowotnych Z badań wynika, że przewlekłe dolegliwości trwające od kilku lub nawet kilkunastu lat uległy znacznej poprawie po eliminacji produktów wykazujących podwyższony poziom pokarmowo-specyficznych IgG, diagnozowanych w nadwrażliwości pokarmowej typu III.

Czym jest IgG?
IgG oznacza przeciwciała klasy G, które są białkami wytwarzanymi przez układ odpornościowy, a dokładnie przez specjalne białe krwinki, zwane limfocytami B, w odpowiedzi na obce cząsteczki dostające się do organizmu takie jak wirusy, bakterie, toksyny, pokarmy. Wyróżniamy różne typy przeciwciał, najlepiej poznane są IgA, IgE, IgG, IgM.

W jaki sposób pokarm wywołuje wytwarzanie przeciwciał IgG?
Fizjologicznie podczas trawienia pokarmy rozkładane są na prostsze cząsteczki np. aminokwasy, kwasy tłuszczowe, cukry proste. Następnie w jelitach są wchłaniane do krwiobiegu i stanowią składnik odżywczy. U niektórych pacjentów zapalenie lub podrażnienie śluzówki jelit sprawia, że nie w pełni strawione pokarmy przedostają się w sposób niekontrolowany do krwiobiegu. Ten stan nazywany jest zespołem jelita przesiąkliwego. Układ odpornościowy rozpoznaje te cząsteczki jako „obce” i odpowiada na to wytwarzając przeciwciała IgG. Pacjenci z zespołem jelita przesiąkliwego mają wysokie poziomy przeciwciał wobec pokarmów – nietolerancję pokarmową.

W jaki sposób wysokie poziomy przeciwciał IgG wywołują objawy?
Kiedy pokarm wywołuje w organizmie nadprodukcję przeciwciał IgG, przeciwciała te łączą się z białkami pochodzącymi z pożywienia i tworzą kompleksy złożone z białek pokarmowych i przeciwciał IgG. Kompleksy te są usuwane przez komórki układu odpornościowego. Kiedy układ odpornościowy jest przeciążony, kompleksy, których organizm nie może usunąć, gromadzą się w różnych tkankach układu pokarmowego, skóry, stawów i innych układów, gdzie wywołują niespecyficzne objawy takie jak bóle głowy, duszności, zespół jelita drażliwego, egzema, wysypka, bóle stawów.

Jakie są objawy nietolerancji pokarmowej?
Objawy są bardzo różnorodne i niespecyficzne, co wynika z mechanizmu reakcji pokarmowo-specyficznych IgG. Dolegliwości mogą dotyczyć różnych układów jednocześnie.

Czy to możliwe, aby mieć wysokie stężenie przeciwciał IgG i nie mieć żadnych objawów?
Tak, niektórzy ludzie mają bardzo wysokie stężenie przeciwciał IgG, ale nie mają żadnych objawów. Prawdopodobnie ich układ odpornościowy jest wyjątkowo skuteczny w usuwaniu kompleksów białko pokarmowe-przeciwciało IgG, co nie sprzyja odkładaniu się tych cząsteczek w tkankach i nie wywołuje objawów.

Jakie są różnice między nietolerancją pokarmową a alergią pokarmową?

Jak pokarmy mogą inicjować przewlekły stan zapalny?
Reakcje odpornościowe z udziałem IgG mediowane przez pokarmy są złożone, w związku z tym objawiają się w godziny lub dni po ekspozycji na nietolerowany pokarm. Nieustanne spożywanie pokarmów, na które występuje nadwrażliwość, prowadzi do przejścia stanu zapalnego w fazę przewlekłą.

Jakie są przyczyny nietolerancji pokarmowej?
Jako główną przyczynę nadwrażliwości pokarmowej typu III wymienia się nieszczelność bariery jelitowej, czyli fizjologicznej struktury pełniącej ważną rolę w utrzymaniu homeostazy organizmu. Nieodpowiedni styl życia, w tym przetworzona żywność, używki, stres, leki czy infekcje mogą przyczyniać się do powstawania nieszczelności bariery jelitowej i zaburzeń mikroflory jelitowej, które są przypuszczalną przyczyną nietolerancji pokarmowej.

Czym jest zespół jelita przesiąkliwego?
W zespole przesiąkliwego jelita połączenia pomiędzy komórkami jelita rozluźniają się i tworzą się szczeliny, przez które cząsteczki pokarmowe w sposób niekontrolowany przedostają się do krwiobiegu. Wówczas bariera jelitowa nie spełnia swojej funkcji obronnej, co sprzyja powstawaniu nietolerancji pokarmowej.

Jak diagnozować nadwrażliwość pokarmową typu III?
Obecnie jedyną metodą diagnostyczną „nietolerancji pokarmowej” jest wykonanie testu laboratoryjnego lub ambulatoryjnego w kierunku specyficznych pokarmowo IgG. Na podstawie uzyskanego wyniku badania można ustalić przeciwzapalną dietę eliminacyjną, polegającą na wykluczeniu z żywienia reaktywnych produktów na pewien okres czasu. O testach można przeczytać tutaj.

Kiedy wykonać badanie?
Nie powinno się lekceważyć niebezpieczeństwa, jakim jest nietolerancja pokarmowa. Nawet jeśli nie stwarza ona bezpośredniego zagrożenia dla życia, może znacząco wpływać na stan zdrowia i jakość życia. Przypadki występowania nietolerancji pokarmowej zdarzają się niezwykle często. Szacuje się, że może być nią dotknięte nawet 45% populacji. Jeśli występują u Ciebie jakiekolwiek objawy nietolerancji pokarmowej i jeśli upewniłeś się u lekarza, że Twoje objawy nie mają innych ukrytych przyczyn, warto byłoby zrobić badanie.

Czy jakieś leki mogą mieć wpływ na wynik badania?
Tak, niektóre leki i terapie mogą zmieniać pracę układu odpornościowego jak np. duże dawki leków sterydowych, radio- i chemioterapia. W przypadku wątpliwości skontaktuj się z lekarzem

Jak przygotować się do badania?
Krew można pobierać o każdej porze dnia, nie potrzeba być na czczo, nie należy odstawiać przyjmowanych leków. Przed pobraniem próbki krwi należy jedynie dobrze nawodnić organizm

Dlaczego panele pokarmowe nie badają alkoholu i cukru?
Specyficzne pokarmowo IgG powstają w wyniku reakcji z białkami pokarmowymi. Cukier i alkohol są składnikami niebiałkowymi i nie wywołują odpowiedzi z udziałem przeciwciał.

Dieta eliminacyjna a choroby przewlekłe
Eliminacja nietolerowanych pokarmów w oparciu o wynik badania specyficznych pokarmowo IgG jest indywidualizacją zaleceń diety przeciwzapalnej, czyli ważnym elementem wspomagającym organizm w procesie terapeutycznym, celującym w przyczynę dolegliwości. Prawidłowo przeprowadzona dieta eliminacyjna prowadzi do uszczelnienia bariery jelitowej, wyciszenia reakcji immunologicznych, zredukowania symptomów nietolerancji i poprawienia ogólnego samopoczucia, a co najważniejsze usunięcia źródła przewlekłego stanu zapalnego. Badania kliniczne z kontrolowanymi warunkami wykazały, że dieta eliminacyjna w oparciu o specyficzne pokarmowo IgG zmniejsza częstotliwość i nasilenie objawów w schorzeniach przewlekłych jak migreny. Dietę eliminacyjną można u mnie zamówić.

Czy istnieją jakieś wyniki badań naukowych, które potwierdzają zasadność przeprowadzania badania w kierunku nietolerancji pokarmowej?
Tak, istnieje wiele badań wskazujących na zasadność prowadzenia pomiaru specyficznych pokarmowo IgG i ich wpływu na objawy chorób przewlekłych takich jak choroba Leśniowskiego-Crohna, zespół jelita drażliwego, migreny, astma, egzema, artretyzm.

Artykuł powstał we współpracy z Cambridge-Diagnostics.
Wydrukuj

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *