Dieta w łuszczycy

Łuszczyca to nawracająca, zapalna i przewlekła choroba dotycząca głównie skóry i układu kostno-stawowego. Chory ma na ciele zmiany skórne, które są pokryte białą łuską oraz często krwawią. Naskórek u takiej osoby złuszcza się kilkukrotnie szybciej niż u osoby zdrowej. W normalnie funkcjonującej skórze procesy przemiany komórek trwają około miesiąca. Natomiast w łuszczycy procesy te skracają się do ok. 4 dni. Nowe komórki dojrzewają zbyt szybko, a stare nie nadążają się złuszczać. Objawy są przede wszystkim na skórze, ale jest to choroba ogólnoustrojowa. Często towarzyszą jej choroby metaboliczne jak cukrzyca, nadciśnienie czy otyłość. Nie jest ona chorobą zakaźną. Nie przenosi się poprzez podanie ręki czy korzystnie z tych samych przedmiotów.

Etiologia łuszczycy nie jest do końca znana. Przyjmuje się jednak, że szczególną rolą odgrywają tutaj czynniki genetyczne i szeroko rozumiane czynniki środowiskowe, w tym związanych ze stylem życia. Łuszczyca jest zaliczana również do chorób autoimmunologicznych, kiedy organizm atakuje sam siebie, a więc dużą rolę odgrywa tutaj prawidłowa praca układu odpornościowego. Chory na łuszczycę musi zadbać o stan jelit i mikroflorę jelitową, ponieważ większość układu odpornościowego znajduje się właśnie w jelitach.

Po tym krótkim słowie wstępu nie będę się dalej skupiać na przyczynach, objawach, skutkach czy leczeniu farmakologicznym łuszczycy. Moim zadaniem jest skupienie się dietoterapii łuszczycy, ponieważ prawidłowy sposób odżywiania i styl życia ma tutaj naprawdę duże znacznie pomóc.

Problemy zdrowotne powiązane z łuszczycą
Z łuszczycą jest związanych wiele innych problemów zdrowotnych. Wyróżniamy tu w szczególności przerost Candidy, pasożyty oraz alergie i nietolerancje pokarmowe. Warto przed podjęciem leczenia łuszczycy sprawdzić czy nie mamy z tym problemów. Jeśli wyjdzie nam przerost grzyba, to w pierwszej kolejności trzeba się nim zająć. Tak samo jak zbadamy alergie i nietolerancje pokarmowe, to bardzo pomocna będzie odpowiednia dieta eliminacyjno-rotacyjna. Osoby z łuszczycą często też mają problemy trawienne i niewystarczającą ilość kwasu solnego w żołądku. Powoduje to nie tylko nieprawidłowe trawienie pokarmów, głównie białek, ale sprzyja wyżej wymienionym schorzeniom, a także SIBO. W sumie można powiedzieć, że przy łuszczycy tak samo trzeba zająć się żołądkiem, wątrobą i jelitami, jak w niedoczynności tarczycy i Hashimoto, o czym już pisałam na blogu, wiec zachęcam do przypomnienia sobie tych artykułów. Często się też zdarza, że mamy obie choroby jednocześnie.

Łuszczyca a gospodarka węglowodanowa
Jak w większości problemów skórnych, tak i w łuszczycy duże znaczenie ma prawidłowa gospodarka węglowodanowa i utrzymywanie stabilnego poziomu cukru we krwi. Wahania poziomu glukozy i insuliny osłabiają i rozregulowują układ odpornościowy, a utrzymujący się ich wysoki poziom działa prozapalnie. Więcej na ten temat pisałam w artykułach na temat trądziku.

nadwagaNadwaga i otyłość a łuszczyca
Badania potwierdzają, że łuszczyca często występuje u osób z otyłością brzuszną, podwyższonym poziomem trójglicerydów i jest przewlekłą chorobą zapalną związaną ze zwiększonym ryzykiem sercowo-naczyniowym. Z tego względu redukcja wagi może znacząco załagodzić problem łuszczycy. Także w porównaniu z populacją ogólną, pacjenci z łuszczycą mają częściej nadwagę lub otyłości, a pacjenci z ciężką łuszczycą mają większe szanse na otyłość niż pacjenci z łagodną łuszczycą. Dokładny mechanizm leżący u podstaw związku między łuszczycą a otyłością nie jest znany. Prawdopodobnie chodzi o to, że tkanka tłuszczowa magazynuje energię, ale produkuje także substancje wywołujące stan zapalny. Mimo że otyłość prawdopodobnie występuje wcześniej lub współistnieje z łuszczycą, w jednym z badań zbadano powstawanie otyłości u pacjentów z istniejącą łuszczycą. Autorzy stwierdzili nieznacznie zwiększone ryzyko rozwoju otyłości u pacjentów z łuszczycą w porównaniu z grupą kontrolną. Przyczyną może być to, że niektórzy pacjenci z łuszczycą niechętnie angażują się w aktywność fizyczną, w której ich zmiany skórne są widoczne dla innych. Podsumowując u pacjentów z łuszczycą mających nadwagę/otyłość redukcja masy ciała, interwencje żywieniowe, leczenie ogólnoustrojowe oraz aktywnością fizyczną przynoszą naprawdę korzystne rezultaty. W badaniach zaobserwowano wyraźny związek między liczbą zgubionych kilogramów a złagodzeniem objawów łuszczycy. Nawet niewielka utrata masy ciała może znacząco wpływać na ciężkość choroby.

Jak powinna wyglądać dieta w łuszczycy? Nie ma jednej, sprawdzonej, uniwersalnej metody postępowania z łuszczycą dla wszystkich. Najlepiej jest eksperymentować i słuchać swojego ciała. Jest jednak kilka zasad, które sprawdzają się u większości i warto od nich zacząć.

Samodzielne przygotowywanie posiłków w domu
Z diety należy wykluczyć wszelką przetworzoną, gotową, kupną żywność, która zawiera różnego rodzaju barwniki, konserwanty, wzmacniacze smaku, emulgatory itd. Nie należy spożywać fast foodów, słodyczy, słonych przekąsek, słodzonych, gazowanych soków czy napojów. Produkty trzeba kupować jak najbardziej naturalne i jak najmniej przetworzone i na ich bazie przygotowywać sobie posiłki w domu. W początkowym etapie można spożywać tylko potrawy, które przygotuje się samemu z naturalnych, prostych składników. Odpada jedzenie na mieście lub gotowych, kupnych rzeczy. To jest okres, gdzie dieta jest najbardziej restrykcyjna i występuje najwięcej ograniczeń wśród produktów. Zakazane produkty muszą być wyeliminowanie całkowicie. Po wyleczeniu lub znacznym załagodzeniu zmian skórnych, można stopniowo, rotacyjnie, nie za często wprowadzać poszczególne produkty. Jednak niestety dieta w łuszczycy musi być stylem odżywiania na całe życie. Nie można tak robić, że jak stan skóry się poprawi to z powrotem wraca się do śmieciowego jedzenia, bo wszystko wróci i stan się pogorszy. Jednak, gdy odżywi i wzmocni się organizm, to poradzi on sobie z pojedynczymi, sporadycznymi odstępstwami.

Dieta wegetariańska? Dieta wegańska?
Jeśli ktoś ma problem z łuszczycą powinien zrezygnowanie z pokarmów mięsnych, a postawić na kasze, zboża bezglutenowe, rośliny strączkowe, pestki, nasiona, warzywa, owoce. Trzeba też zwrócić uwagę na odpowiedni sposób obróbki i przygotowywania do spożycia roślin strączkowych – warto je wcześniej moczyć i dobrze ugotować. Do moczenia można dodawać sodę oczyszczoną. Dieta wegetariańska/wegańska pomaga większej liczbie osób w złagodzeniu zmian łuszczycowych. Można podejrzewać, że jest to m.in. wynik zmniejszenia ilości kwasu arachidonowego, który głównie występuje w produktach pochodzenia zwierzęcego i stymuluje produkcję związków prozapalnych w organizmie, a także mniejszej ilości udziału w diecie tłuszczy nasyconych.

Dieta bezglutenowa
Badania naukowe w tej kwestii są niejednoznaczne. Wiele z nich mówi, że u osób z celiakią częściej występuje łuszczyca. Stwierdzono, że pacjenci z łuszczycą mają podwyższony poziom przeciwciał IgA i IgG przeciwko gliadynie i wykazano, że stosowanie diety bezglutenowej wpływa na poprawę zmian chorobowych u chorych na łuszczycę, u których współistnieje choroba trzewna. Podnosi się również kwestię, że gluten rozszczelnia jelita, co powoduje wnikanie do układu krwionośnego związków nasilających/powodujących łuszczycę. Warto zrobić tutaj odpowiednie badania, żeby mieć pewność. Ja w swojej praktyce u zdecydowanej większości osób z łuszczycą wyłączam gluten, ponieważ u wielu z tych osób w badaniach wyszła nietolerancja na gluten lub same subiektywnie stwierdziły, że źle się po nim czują i nasila objawy. Także wyeliminowanie glutenu może poprawić stan skóry.

awokadoWłączenie większej ilość zdrowych tłuszczy
Dieta powinna się składać z większej ilości zdrowych i dobrej jakości tłuszczy takich jak: oliwa z oliwek, awokado, olej lniany, olej z czarnuszki, olej z wiesiołka, olej z ogórecznika, masło klarowane, siemię lniane, pestki, nasiona, orzechy i dobrej jakości ryby. Ważne jest tutaj zachowanie odpowiedniego stosunku między kwasami omega 6 i omega 3, który maksymalnie powinien wynosić 4:1. Za ciekawostkę podaje się, że Eskimosi najrzadziej chorują na łuszczycę, ponieważ spożywają duże ilości ryb morskich bogatych w kwasy omega 3. A olej z czarnuszki dobrze jest stosować wewnętrznie – pić rano i wieczorem po 1 łyżeczce oraz zewnętrznie – delikatnie smarować zmieniono chorobowo skórę, najlepiej na noc.

Co warto jeszcze zrobić?
1. Wyeliminować nabiał – u wielu osób nasila problemy skórne. Szerzej przeczytasz o tym tutaj.
2. Wykluczyć produkty, na które mamy alergie i nietolerancje pokarmowe, a także tych, po których zjedzeniu źle się czujemy.
3. Włączyć duże ilości wszelkiego rodzaju warzyw w różnych postaciach, formach i kolorach, a przede wszystkim zielonych liściastych bogatych w kwas foliowy i chlorofil. Chlorofil działa odtruwająco, zmniejsza stany zapalne, łagodzi stres oksydacyjny, podnosi poziom żelaza. Należy zwrócić uwagę również na większą ilość czosnku i cebuli w diecie. Warzywa są dodatkowo źródłem przeciwutleniaczy, które chronią przed szkodliwym działaniem wolnych rodników.
4. Spożywać warzywa fermentowane, np. kapustę, ogórki, buraki, marchewki itp.  Znajdziemy w niej pewne ilości naturalnych probiotyków wspomagających mikroflorę jelitową i odtruwanie organizmu.
5. Owoce należy spożywać w umiarkowanych ilościach. Warto postawić tutaj głównie na owoce jagodowe.
6. Wyeliminować papierosy, kawę, alkohol i czarną herbatę.
7. W celu poprawy trawienia i pracy żołądka warto zastosować przez pewien czas wodę z sokiem cytryny lub octem jabłkowym przed trzema głównymi posiłkami. Niewskazane osobom ze wrzodami i nadżerkami.
8. Można włączyć różnego rodzaju ziołowe herbaty, jak np. czystek, pokrzywa, dziurawiec zwyczajny, nagietek lekarski, krwawnik pospolity, które działają łagodząco, oczyszczająco, regenerująco i przeciwzapalnie. Tylko nie pić ich wszystkich na raz jednego dnia, ale wymiennie.
9. Warto spróbować diety eliminacyjno-rotacyjnej. Wyeliminować produkty, które nam szkodzą, a pozostałe spożywać rotacyjnie. W ten sposób nasza dieta będzie bardziej urozmaicona, dostarczymy większą ilość składników odżywczych i nie nabawimy się nietolerancji na inne produkty.
10. I tak jak zwykle, na koniec o czym wiele osób niestety nie pamięta – należy pić duże ilości wody, zwłaszcza średnio- i wysokomineralizowanej, która bogata jest w wiele składników mineralnych jak wapń czy magnez. A dobrze nawodniony organizm, to i dobrze nawodniona, bardziej elastyczna, świeża i niewysuszona skóra.

relaksCo jeszcze poza dietą jest ważne?
1. Ograniczenie stresu w życiu i nauczenie radzenia sobie z nim
2. Odpowiednia ilość i jakość snu
3. Medytacja
4. Joga
5. Akupunktura
6. Dbanie o higienę życia codziennego, ubrań, które nosimy, czystość pomieszczeń, w których mieszkamy, przebywamy.
7. Wizyta u psychologa – często osoby z łuszczycą zamykają się w sobie, unikają kontaktu z otoczeniem, wstydzą się swojego wyglądu. Wiele takich osób ma depresje. A uporanie się ze swoimi emocjami, zaakceptowanie siebie jest jednym ze skutecznych narzędzi walki z łuszczycą.

Suplementacja:
1. Witamina D3 – ma ogromny wpływ na wszystkie funkcje organizmu i przy każdej jednostce chorobowej powinno zadbać się o jej prawidłowy poziom.
2. Cynk – wykazuje działanie lecznicze w chorobach skórnych, przyspiesza gojenie się ran, zmniejsza stan zapalny, a także jest potrzebny do prawidłowej pracy układu odpornościowego oraz hormonalnego.
3. Selen – działa przeciwzapalnie i wzmacniająco.
4. Kwasy tłuszczowe omega 3 – działają przeciwzapalnie.
5. NAC – przekształca się w glutation, wspomaga odtruwanie i oczyszczanie organizmu.
6. Magnez – działa kojąco na układ nerwowy, a często nadmierny stres powoduje lub nasila istniejące zmiany skórne.
7. Ostropest, sylimaryna – działa przeciwzapalnie, wspiera pracę i regenerację wątroby.
8. Witamina z grupy B – wspierają układ nerwowy, a jeśli nie jemy mięsa i produktów odzwierzęcych to w szczególności ważna jest witamina B12.
9. Witaminy A, C, E – antyoksydanty, silne przeciwutleniacze, wzmacniają odporność, pomagają w walce z infekcjami, działają przeciwzapalnie.
10. Probiotyki – tak jak już dawno powiedziano „wszystkie choroby zaczynają się w jelitach”, więc i w przypadku problemów skórnych trzeba zadbać o prawidłową pracę mikroflory jelitowej.
11. Aloes – do stosowania bezpośrednio na skórę, działa nawilżająco, łagodząco, antyzapalnie.

A jak z opalaniem i słońcem? Jest to kwestia naprawdę bardzo indywidualna. Światło ultrafioletowe może zmniejszać stany zapalne skóry, ale nie u każdego. Ważne jest również odpowiednie dbanie o skórę, o czym pisałam tutaj. Należy postawić na jak najbardziej naturalne, z dobrym składem, bez żadnych zbędnych dodatków kosmetyki.

Łuszczyca a stres
Nie wolno także zapominać o jednym z najważniejszych elementów. Łuszczycę bardzo może nasilać stres. Zresztą jak większość chorób. I chodzi to nie tylko o stres psychiczny, ale i fizyczny, każdego rodzaju. Stres zaburza pracę układu odpornościowego, hamuje jego funkcje, wyjaławia nasz organizm ze składników odżywczych oraz pogarsza kondycję jelit. Z drugiej też strony osoby chore na łuszczycę stresują się z powodu swojego wyglądu, stanu swojej skóry, zamykają się w sobie i unikają kontaktu z ludźmi. W ten sposób powstaje błędne koło. Stres nasila łuszczycę, a łuszczyca powoduje stres. W jednym z badań podkreślono: „Choroby skóry, takie jak łuszczyca, mogą znacząco wpłynąć na samopoczucie pacjenta, poczucie własnej wartości i dobre samopoczucie. Łuszczyca jest wieloczynnikowym stanem zapalnym, który wykracza poza fizyczne objawy doświadczane przez pacjentów. Łuszczyca wpływa na wszystkie aspekty jakości życia, w tym elementy fizyczne, psychologiczne, społeczne, seksualne i zawodowe.”

Leczenie łuszczycy farmakologią, różnymi kremami, środkami itp. nie pomoże Ci za wiele, jeśli swój organizm będziesz karmił śmieciami. Kiedy dobrze odżywisz organizm, dostarczysz mu wiele witamin, minerałów i innych potrzebnych składników odżywczych, to dużo lepiej będzie sobie radził z chorobą. Natomiast niezdrowy styl życia może nasilać procesy zapalne, pogarszać przebieg choroby i wpływać na skuteczność leczenia. Z tego względu polecam wprowadzenie powyższych zasad do swojego jadłospisu i codziennego życia, a następnie sumiennie się ich trzymać i być cierpliwym. Efekty nie będą widoczne nagle, po kilku dniach czy nawet tygodniach. Ale naprawdę warto poczekać.

Bibliografia:
1. Wasiluk D., Ostrowska L., Stefańska E.: „Czy odpowiednia dieta może być pomocna w leczeniu łuszczycy zwykłej?” Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu 2012
2. Neneman A., Adamski Z.: „Aspekty kliniczne i epidemiologiczne zaburzeń ogólnoustrojowych u chorych na łuszczycę. Forum Medycyny Rodzinnej 2009”
3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/8745893
4. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17553036
5. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16343026
6. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3801168/
7. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3542430/
8. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18216477
Wydrukuj

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *