Czarnuszka – lekarstwo na wszystkie choroby?

Ostatnio na temat czarnuszki napisałam post na moim Fanpage, który cieszył się bardzo dużym zainteresowaniem. Dostałam mnóstwo pytań, zarówno pod postem, jak i prywatnie. Z tego względu postanowiłam napisać o niej oddzielny artykuł. Czy faktycznie czarnuszka ma takie wszechstronne właściwości lecznicze? W jakich problemach zdrowotnych można ją stosować? Czy jest coś, na co nie pomaga? Na temat czarnuszki jest mnóstwo badań i opracowań. Można o jej właściwościach i zastosowaniu pisać naprawdę dużo. Jest to raczej temat na książkę, a nie krótki artykuł. Ale postaram się to wszystko zwięźle ująć i opisać najważniejsze kwestie.

Na początek zacznijmy od tego czym jest czarnuszka?

Olej z czarnuszkiCzarnuszka (Nigella sativa) zwana też czarnuszką siewną, czarnym kminkiem, czarnym sezamem, rzymską kolendrą, kąkolnicą czy pieprzem ubogich należy do roślin jaskrowatych. Ma ok. 50 cm wysokości i niebieskie lub białe z niebieskawo albo zielonkawo zabarwionymi końcówkami kwiaty. Po przekwitnięciu tworzy niewielkie mieszki, zawierające czarne nasionka. Z tych nasion jest pozyskiwany olej, który został znaleziony ponad 3000 lat temu w grobowcu egipskiego faraona Tutanchamona, a Kleopatra podobno stosowała go na włosy i skórę. W tych czasach był nazywany płynnym złotem faraonów. Natomiast w kulturach arabskich ziarenka te są znane jako habbatul barakah, co oznacza „ziarno błogosławieństwa.” Z kolei islamski prorok Mahomet mówił o czarnuszce, że jest to „lekarstwo na wszystkie choroby, z wyjątkiem śmierci”.

Co więc czyni czarnuszkę tak wyjątkową rośliną?

Czarnuszka zawiera w swoim składzie białka (w tym wszystkie białka egzogenne) i węglowodany. Jest bogata w witaminy (A, E, F, B1, B3, B6, B7) i minerały (selen, potas, wapń, magnez, cynk, żelazo, sód), w tym antyoksydanty, które chronią nas przed wolnymi rodnikami, stresem oksydacyjnym, działają przeciwnowotworowo i przeciwwirusowo. Charakteryzuje się wysoką zawartością kwasów tłuszczowych (linolowy, alfa-linolenowy, eikozadienowy, palmitynowy, mirystynowy, oleinowy, stearynowy), które działają przeciwnowotworowo, przeciwzapalnie, obniżają poziom cholesterolu i regulują poziom cukru we krwi. Jednak to nie wszystko! Szczególną uwagę należy tutaj zwrócić uwagę na takie związki jak:
1. Malantyna – działa oczyszczająco, przeciwbakteryjnie, przeciwgrzybiczo, przeciwwirusowo, przeciwbólowo, poprawia procesy trawienne.
2. Tymochinon (KT) – bardzo silny przeciwutleniacz. Działa przeciwbólowo, przeciwnowotworowo, przeciwgrzybiczo i przeciwzapalnie. Chroni komórki przed atakami choroby autoimmunologicznej i przyspiesza naprawę uszkodzonych tkanek. Poprawia trawienie, a także hamuje wydzielanie histaminy pomagając w różnych alergiach. Działa ochronnie na miąższ nerek i wątroby. Reguluje poziom cholesterolu i ciśnienia.
3. Tymohydrochinon (THQ) – również silny przeciwutleniacz. Należy do naturalnych inhibitorów acetylocholinoesterazy, używanych do leczenia wszelkiego rodzaju chorób neurodegeneracyjnych, jak np. choroba Alzheimera, Parkinsona, demencja, schizofrenia, autyzm.
4. Tymol – działa oczyszczająco, przeciwwirusowo, dezynfekująco, przeciwpasożytniczo.
5. Prostaglandyna E1 (alprostadyl) – poprawia metabolizm komórkowy, reguluje poziom cukru, ciśnienia, poprawia pracę tarczycy, działa przeciwzapalnie, łagodzi stany zapalne, jest pomocna przy leczeniu alergii, a także wielu problemów skórnych.
6. Alkaloidy jak np. nigellon – działa przeciwskurczowo i przeciwhistaminowo. Rozszerza oskrzela, co pomaga w leczeniu chorób układu oddechowego, takich jak astma czy krztusiec. Ma także właściwości regulujące miesiączkę, pomaga przy PMS i bolesnych miesiączkach.
7. Kwercetyna – rozszerza naczynia krwionośne, zmniejsza ryzyko chorób serca, działa przeciwalergicznie, hamuje uwalnianie histaminy.
8. Karwakrol – ma działanie przeciwskurczowe, przeciwbólowe, napotne, żółciopędne.
9. Inne olejki eteryczne zawierające m.in. limonen, karwon – generuje silny aromatyczny zapach oraz korzenny smak.
10. Fosfolipidy i fitosterole – działają przeciwobrzękowo, pływają na wzmocnienie bariery lipidowej skóry, hamują ubytek wody, działają regenerująco i przeciwzapalnie.
Z tego względu czarnuszka znajduje zastosowanie w naprawdę wielu chorobach i dolegliwościach.

Problemy zdrowotne, w których czarnuszka może pomóc:

nadwagaInsulinooporność, cukrzyca
Pomaga zmniejszyć stężenie glukozy na czczo, reguluje jej poziom, poprawia wrażliwość na insulinę i zmniejsza stężenie hemoglobiny glikowanej (HbA1c). Dodatkowo pomaga w ochronie i regeneracji komórek beta trzustki.

Nadwaga, otyłość
Kwas linolowy ma działanie poprawiające metabolizm, może więc wspomóc utratę zbędnych kilogramów. Z kolei malantyna pozytywnie wpływa na procesy trawienne. Dodatkowo często przy diecie odchudzającej ciężko jest dostarczyć wszystkie składniki odżywcze, a czarnuszka zawiera ich całe mnóstwo.

Układ pokarmowy
Ma właściwości przeciwskurczowe, łagodzi wzdęcia, likwiduje zgagę, usprawnia pracę jelit, wspomaga i pobudza trawienie, poprawia wchłanianie składników odżywczych, pomaga przy gazach, niestrawnościach i zatruciach. Chroni błonę śluzową żołądka, powoduje wzrost ilości mucyny, pomaga przy refluksie żołądkowo-przełykoweym i bakterii Helicobacter Pylorii. Działa ochronnie na wątrobę i drogi żółciowe. W badaniach na zwierzętach podawanie czarnuszki zmniejszyło ilość przywr w wątrobie, a także zmniejszyła się ilość cyst w jelitach i wątrobie. Działa leczniczo na nadżerki i wrzody. Pobudza wydzielanie żółci. Chroni przed szkodliwym działaniem leków.

Układ oddechowy
Działa rozszerzająco na oskrzela, poprawia wydolność płuc, łagodzi objawy związane z astmą – m.in. świszczący oddech, katar alergiczny, katar sienny. Pomaga przy zapaleniu oskrzeli i zatok.

Układ nerwowy
Działa uspokajająco, przeciwlękowo, antydepresyjnie, poprawia samopoczucie, funkcje poznawcze, zwiększa odporność na stres, relaksuje, wpływa korzystnie na problemy z zasypianiem. Usprawnia pamięć, uczenie się, koncentrację oraz procesy myślenia.

Układ odpornościowy
Poprawia odporność i wzmacniają układ immunologiczny poprzez zwiększenie liczby limfocytów. Pomaga szybciej zwalczyć przeziębienie, grypę, infekcje. Wykorzystywana jest leczeniu chorób autoimmunologicznych, AIDS i innych chorobach przewlekłych, które związane są z osłabionym układem immunologicznym.

Układ moczowy
Przeciwdziała tworzeniu się kamieni nerkowych. Obniża stężenie szczawianów w moczu i hamuje formowanie kamieni nerkowych.

Niedoczynność tarczycy i Hashimoto
Przeprowadzono badanie a temat czarnuszki w niedoczynności tarczycy i Hashimoto, w którym 40 pacjentów z zapaleniem tarczycy Hashimoto w wieku 22-50 lat zostało losowo przydzielonych do dwóch grup. Jedna spożywała sproszkowaną czarnuszkę (2g dziennie), a druga placebo (skrobię) codziennie przez 8 tygodni. Uczestnicy byli leczeni lewotyroksyną, ale dawka leku była stabilna od 6 tygodni przed uczestnictwem w badaniu do końca badania.
Wyniki:tarczyca
– znacznie zmniejszyło masę ciała i wskaźnik masy ciała (BMI)
– zmniejszyło się stężenie TSH i peroksydazy przeciwtarczycowej (anty-TPO) w surowicy
– wzrosło stężenie T3 w surowicy
Jak widać wykazano tu korzystny wpływ czarnuszki na poprawę stanu tarczycy i pomiarów antropometrycznych u pacjentów z zapaleniem tarczycy Hashimoto.

Problemy skórne
Pomaga w walce z trądzikiem, łuszczycą, liszajem, atopowym zapaleniem skóry, zaskórnikami, grzybicą skóry, wysypkami, zmianami wywołanymi zakażeniem bakteryjnym, opryszczką, a także przy hemoroidach. Chroni także skórę przed poparzeniem słonecznym i działa łagodząco na powstałe już podrażnienia. Pomaga ukoić stan zapalny, przyspiesza gojenie się ran i owrzodzeń. Działa nawilżająco, ujędrniająco, przeciwzmarszczkowo, wzmacnia i uelastycznia skórę. Tutaj olej można stosować dwojako – zewnętrznie (do smarowania skóry) i wewnętrznie (do picia).

Problemy z cholesterolem
Zmniejsza poziom trójglicerydów, cholesterolu, homocysteiny oraz ryzyko powstawania zakrzepów i rozwoju miażdżycy

Podwyższona prolaktyna
Łagodzi objawy podwyższonej prolaktyny takie jak np. nadmierne owłosienie, trądzik, problemy z płodnością i brakiem owulacji, obniżone libido, zaburzenia miesiączkowania, bolesność piersi, wahania nastroju. Nigellon działa przeciwskurczowo i może być pomocny w czasie menstruacji, ponieważ łagodzi bolesne skurcze.

Nowotwory
Ma zdolność apoptozy komórek rakowych i nie czyni przy tym szkody zdrowym komórkom. W badaniach na szczurach wykazano zmniejszenie łagodnych i złośliwych zmian nowotworowych w jelicie grubym i płucach, a także wykazuje działanie przeciwnowotworowe w raku macicy, piersi, wątroby, mózgu i trzustki. Dodatkowo ochrania przed negatywnymi skutkami promieniowania jonizującego stosowanego w radioterapii, której są poddawani pacjenci onkologiczni.

Dbanie o włosyWłosy, paznokcie
Wzmacnia włosy i ogranicza ich wypadanie. Przeciwdziała łysieniu, pozwala pozbyć się łupieżu, swędzenia, pobudza porost włosów i zwiększa ich gęstość. Wpływa na wzmocnienie mieszków włosowych i stymulację cebulek włosów. Olej można wmasować w skórę głowy przed umyciem, pozostawić na ok. 30 min, a następnie umyć włosy lub kilka kropli oleju można dodać do szamponu i umyć włosy. Zmniejsza łamliwość paznokci.

Dodatkowo znajduje zastosowanie w:

1. Nadciśnieniu tętniczym – pomaga obniżyć ciśnienie krwi.
2. Alergiach – ma właściwości antyhistaminowe, łagodzi ostre reakcje alergiczne.
3. Gronkowcu złocistym (MRSA) – pomaga w pozbyciu się opornego na metycylinę gronkowca, działa przeciwbakteryjnie.
4. Bólu i zapaleniu gardła, migdałków – działa antyzapalnie, dezynfekująco, uśmierza ból.
5. Padaczce – ma właściwości przeciwdrgawkowe, zmniejsza aktywność napadu padaczkowego.
6. Anemii – pomaga podnieść poziom hemoglobiny i erytrocytów.
7. Osteoporozie – zwiększa gęstość mineralną kości, zapobiega ich zrzeszotnieniu oraz łamliwości.
8. Wykazuje działanie antywirusowe, antygrzybicze (np. Candida Albicans) i antypasożytnicze (np. w przypadku zarażenia owsikami, tasiemcem, przywrą, włośniem krętym).
9. Może podnosić testosteron u mężczyzn i pozytywnie wpływa na jakość spermy.

Co wybrać? Olej czy ziarenka?

Czarnuszka ma lekko gorzki, intensywny korzenny zapach i jest ostrzejsza od pieprzu. Używa się jej w formie ziarenek lub oleju tłoczonego na zimno. Jednak tylko w 100% naturalny, świeży, tłoczony na zimno, nieoczyszczony olej z czarnuszki będzie zawierał biologicznie czynne związków. Najlepiej kupić go w ciemnej, szklanej butelce, a po otwarciu przechowywać w lodówce. W kuchni może być stosowany tylko na zimno (obróbka termiczna niszczy wszystkie zawarte w nim wartościowe substancje) np. do sałatek. Należy kupować małe butelki, żeby otwarta nie stała długo, miesiąc tak maksymalnie. Ziarenka też najlepiej spożywać na bieżąco, żeby długo nie leżały i trzymać w suchym miejscu. Warto je mielić w młynku do kawy, wtedy lepiej się przyswoją. Są używane jako przyprawa do zup, sałatek, pieczywa, ryb, nabiału itp. Olej z czarnuszki jest dostępny również w kapsułkach, ale wtedy wychodzi sporo drożej niż ten zakupiony w butelce i jest już przetworzony. Jednak jest to jakaś alternatywa dla osób, które jej nie przełkną.

Sposoby stosowania czarnuszki:

1. Zewnętrznie:
– skóra – w formie naparu do przemywania zmienionej chorobowo skóry lub oleju do smarowania.
– włosy – napar jako płukanka włosów, olej do wcierania w skórę głowy, w końcówki włosów, dodatek do szamponu.
– paznokcie – moczenie paznokci w naparze z czarnuszki lub wmasowywanie oleju w płytkę paznokcia.
2. Wewnętrznie:
– przyprawa –  ziarenka dodawane do pieczywa, zup, sałatek. Znajduje się też w gotowych już mieszankach przypraw do sałatek czy różnych marynatach do mięs, głównie indyjskich. Można nią zastępować pieprz, choć jest trochę ostrzejsza.
– napar – parzymy jak herbatkę. Zalewamy wrzątkiem 1 łyżkę zmielonych nasionek, parzymy ok. 20 min. i odcedzamy. Można dodać miód. I nie pijemy na raz całej szklanki tylko po kilka łyków w ciągu dnia.
– nalewka – pół szklanki zmielonej czarnuszki zalać szklanką alkoholu 40% i odstawić na min. tydzień, po czym przefiltrować przez watę. Można używać zewnętrznie jak i wewnętrznie, podobnie jak olej. W przypadku zakażeń o charakterze grzybiczym (np. Candida) nalewka na bazie alkoholu jest bardziej skuteczna niż napar.

Jednak jeśli chcemy spożywać czarnuszkę w celach leczniczych to najlepiej w formie oleju – 1 łyżeczkę rano na czczo i 1 łyżeczkę wieczorem przed snem. Jeśli nie przechodzi nam sam olej, to można wymieszać z dobrej jakości sokiem i wtedy wypić. W takiej formie też warto podawać dzieciom. Czarnuszka jest bezpiecznym produktem stosowanym już od dawna przez naszych przodków, ale jak ze wszystkim należy zachować ostrożność i robić krótkie przerwy w jej przyjmowaniu.

Pamiętaj!

Czarnuszka sama w sobie nas nie wyleczy z żadnej choroby, mimo że ma tak wszechstronne działanie. Podstawa to zdrowe odżywianie i styl życia, a czarnuszka może dobrze nas w tym wspomagać przynosząc dodatkowe korzyści. Jeśli będziemy jeść na co dzień fast foody i pić colę, to suplementowanie czarnuszki nie pomoże

Przeciwwskazania:

Kobiety w ciąży – ma działanie przeciwskurczowe i może spowolnić skurcze macicy.
Kobiety karmiące piersią – może obniżać poziom prolaktyny.
Dzieci do ukończenia pierwszego roku życia – ze względu na jej ostry smak.
Osoby z niskim ciśnieniem – czarnuszka obniża ciśnienie.
Zawsze warto skonsultować stosowanie czarnuszki z lekarzem.

Bibliografia i literatura do samodzielnego poczytania:
1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5112739/
2. https://naturalsociety.com/10-benefits-nigella-sativa-black-seed/
3. http://www.greenmedinfo.com/article/black-cumin-seeds-have-significant-anti-diabetic-effects-type-2-diabetics
4. http://www.greenmedinfo.com/article/black-cumin-possesses-clinical-useful-anti-h-pylori-activity-compared-triple-t
5. http://www.greenmedinfo.com/article/water-extract-black-cumin-seed-has-significant-anti-epileptic-activity-childre
6. http://www.greenmedinfo.com/article/thymoquinone-main-constituent-nigella-sativa-black-cumin-superior-drug-flutica
7. http://www.greenmedinfo.com/article/nigella-sativa-black-cumin-has-potent-antiasthmatic-properties
8. http://www.greenmedinfo.com/article/black-cumin-nigella-sativa-and-phyllanthus-niruri-provide-symptomatic-relief-t
9. http://www.greenmedinfo.com/article/black-cumin-nigella-sativa-has-prophylactic-effect-chemical-war-victims
10. http://www.greenmedinfo.com/article/black-seed-oil-has-significant-inhibitory-effects-against-colon-cancer-rats-wi
11. http://www.greenmedinfo.com/article/nigella-sativa-has-anti-bacterial-activity-against-clinical-isolates-methicill
12. http://www.greenmedinfo.com/article/black-cumin-nigella-sativa-effective-long-term-treatment-opioid-dependence
13. http://www.greenmedinfo.com/article/ethanolic-extract-nigella-sativa-seeds-exhibits-antipsoriatic-activity
14. http://www.greenmedinfo.com/article/daily-use-black-cumin-seeds-2-months-may-have-blood-pressure-lowering-effect-p
15. http://www.greenmedinfo.com/article/nigella-sativa-protects-against-isoproterenol-induced-myocardial-injury
16. http://www.greenmedinfo.com/article/thymoquinone-inhibits-tumor-growth-and-induces-apoptosis-breast-cancer-xenogra
17. http://www.greenmedinfo.com/blog/16-more-reasons-black-seed-remedy-everything-death2#_edn17
18. http://www.greenmedinfo.com/blog/16-more-reasons-black-seed-remedy-everything-death2#_edn9
19. http://www.greenmedinfo.com/blog/16-more-reasons-black-seed-remedy-everything-death2#_edn16
20. http://www.greenmedinfo.com/article/thymoquinone-protects-cultured-hippocampal-and-human-induced-pluripotent-stem-
21. http://www.greenmedinfo.com/article/thymoquinone-prevents-amyloid-neurotoxicity-primary-cultured-cerebellar-granul
22. Adamska, A., Ochocka, R. J.: „Nigella sativa źródłem związków bioaktywnych.”
23. Mańkowska D., Bylka W.: „Nigella sativa L.– związki czynne, aktywność biologiczna.”
24. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11381824
25. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3642442/
Wydrukuj

2 komentarze do “Czarnuszka – lekarstwo na wszystkie choroby?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *