Higiena badań laboratoryjnych krwi – jak się przygotować?

Badania laboratoryjne krwi.

Czy zawsze są wiarygodne? Jak się do nich przygotować? Co zrobić, żeby w jak najbardziej wiarygodny sposób oddawały rzeczywisty stan naszego organizmu? Wiele ludzi nie zdaje sobie sprawy z tego, że to co je i jak się zachowuje przed badaniem ma istotny wpływ na wyniki. Warto więc zapoznać się z tymi najbardziej podstawowymi zasadami i skorzystać z nich przed kolejnym badaniem.

Higiena badań laboratoryjnych krwi – o tym dzisiejszy wpis! Zapraszam do czytania.

strzykawka

Co wpływa na wyniki badań krwi i jak powinien się zachować pacjent?
1. Najlepszą porą na pobranie krwi są godziny poranne, czyli pomiędzy 7:00 a 9:00. Związane jest to przede wszystkim z okołodobową zmiennością parametrów, np. stężeniem hemoglobiny czy liczbą eozynofilii. Stężenia niektórych parametrów we krwi i moczu wykazują zmienność w zależności od pory dnia. W tych przypadkach materiał biologiczny należy pobrać dokładnie według zaleceń lekarskich. Szczególną uwagę należy zwrócić na zalecenia dotyczące pobierania materiału do oznaczania hormonów, które wykazują największe dobowe wahania.
2. Na badania należy stawić się na czczo. Dopuszczalne jest jedynie wypicie pół szklanki czystej wody (bez np. cytryny). Płyny, które zostaną wypite bezpośrednio przed pobraniem krwi, mogą obniżać wartości parametrów czerwonokrwinkowych w wyniku zwiększenia objętości osocza. Są jednak też badania, które można robić o dowolnej porze dnia i po spożyciu posiłków np. test na Helicobacter Pylorii czy sprawdzenie grupy krwi.
3. Ostatni posiłek powinien być spożyty 12 godzin przed pobraniem krwi. Posiłek spożyty w bliższym odstępie czasu powoduje wzrost wszystkich parametrów biochemicznych. Powinien być on w miarę lekkostrawny. Najlepiej sprawdzą się różne sałatki lub zupy krem. Nie poleca się nabiału, który może mieć wpływ na wyniki badania lipidogramu. Poza kolacją reszta pokarmów spożywanych w ciągu dnia powinna być typowa dla naszego stylu odżywiania się. Kolacja zaś nie powinna być zjedzona w odstępstwie dłuższym niż 14h.
4. W miarę możliwości pobranie należy przeprowadzić przed przyjęciem porannej porcji leków, chyba że lekarz zaleci inaczej. Z kolei przyjmowanie różnych witamin, ziół, suplementów należy zaprzestać na ok. 5 dni przed badaniem, chyba że celem badania jest sprawdzenie reakcji organizmu na przyjmowane środki.
5. Co najmniej 48h przed pobraniem krwi nie wolno spożywać napojów alkoholowych. Powodują one wzrost objętości MCV, co może sugerować niedokrwistość z powodu niedoboru kwasu foliowego. Wypity alkohol przez 38 godzin stymuluje wzrost aktywności GGTP, co może dać fałszywy wynik świadczący o nieprawidłowej pracy wątroby. Nawet jedno piwo wypite wieczorem może diametralnie zmienić wyniki tzw. prób wątrobowych. Alkohol negatywnie wpływa także na profil lipidowy, czyli oznaczenie stężenia cholesterolu całkowitego i jego frakcji LDL oraz HDL.
6. Co do aktywności fizycznej są różne zalecenia. Jedne z nich mówią, żeby dzień przed badaniem nie wykonywać intensywnych wysiłków fizycznych. Jednorazowy i umiarkowany wysiłek fizyczny powoduje zmniejszenie objętości osocza i podniesienia wartości hematokrytu. Z kolei dynamiczne ćwiczenia i o długim czasie trwania powodują wzrost liczby granulocytów obojętnochłonnych i obniżenie fibrynogenu. Natomiast maratończycy po biegach mają podwyższony hematokryt i liczbę płytek krwi. Z kolei inni uważają, że powinniśmy zachować normalną dla nas aktywność fizyczną, żeby zobaczyć w jakim stanie jest nasz organizm przy takim trybie życia. Na pewno nie powinno się zaczynać jakiejkolwiek aktywności, rozpoczynać treningów tuż przed badaniem, ponieważ może to wpłynąć na wiele parametrów.
7. Długotrwałe palenie papierosów może powodować wzrost leukocytów, poziomu hematokrytu i MCV. Stanowi to wynik zmian adaptacyjnych organizmu do zwiększającego się stężenia karboksyhemoglobiny, która wykazuje znacznie zmniejszone zdolności do przenoszenia tlenu. Palacze mają wyższą o 0,7g/l wartość hemoglobiny w porównaniu do osób niepalących. W wyniku tego palenie papierosów może okresowo maskować niedobory witaminy B12 i kwasu foliowego.
8. Do obniżenia stężenia hemoglobiny i hematokrytu przyczyniają się głodówki trwające ponad 4 tygodnie. Powodują one obniżenie hematokrytu i hemoglobiny.
9. W przypadku wykonywania krzywej cukrowej i insulinowej, gdzie badanie trwa 2-3 godziny należy ten czas spędzić w poczekalni punktu pobrań. Wykluczone jest opuszczanie punktu pobrań w celu np. zakupów, spaceru itp., ponieważ związany z tym wysiłek (praca mięśni) wpływa na zmianę wyniku badania. W trakcie trwania testu nie wolno spożywać posiłków, przyjmować płynów ani palić papierosów. Najlepiej wziąć sobie książkę/gazetę do czytania.
10. Przed pobraniem krwi należy unikać jakiegokolwiek stresu czy nieprzespanej nocy, które również zaburzają wyniki badań. W dniu pobrania krwi pacjent powinien być wyspany i wypoczęty. Stres podnosi wiele parametrów, m.in.: kortyzol, glukoza, insulina, TSH. Nie należy robić badań także w przypadku przeziębienia (np. kaszel, katar, opryszczka).

To są podstawowe zasady, których należy przestrzegać przed zrobieniem badan z krwi. Często proste rzeczy mogą w istotny sposób zaburzyć nasze wyniki i przyczynić się do błędnej diagnozy. Z tego względu warto zapoznać się z tymi zasadami i przestrzegać ich przed każdym badaniem. Oczywiście też w zależności od problemu lekarz może zalecić inne przygotowanie do badania. W tym przypadku należy postępować zgodnie z jego zaleceniami.

Wiedza pochodzi ze szkolenia z Interpretacji Badań Laboratoryjnych prowadzonego przez diagnostę laboratoryjnego Monikę Gackowską.
Wydrukuj

2 komentarze do “Higiena badań laboratoryjnych krwi – jak się przygotować?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *