Higiena badań laboratoryjnych krwi – jak się przygotować do badań?

Czy badania laboratoryjne z krwi są zawsze wiarygodne? Jak się do nich przygotować? Co zrobić, żeby w jak najbardziej wiarygodny sposób oddawały rzeczywisty stan naszego zdrowia i funkcjonowania organizmu? Wiele ludzi nie zdaje sobie sprawy z tego, że to co je i jak się zachowuje kilka godzin przed badaniem ma istotny wpływ na wyniki. Warto więc zapoznać się z tymi najbardziej podstawowymi zasadami i skorzystać z nich przed kolejnym badaniem. Dzięki temu wyniki badań będą lepiej oddawały nasz stan zdrowia i możemy uniknąć nie potrzebnego stresu. Higiena badań laboratoryjnych krwi – jak się przygotować do badań? O tym dzisiejszy wpis. Zapraszam do czytania.

Co wpływa na wyniki badań krwi i jak powinien się zachować pacjent?

Godzina badania

Najlepszą porą na pobranie krwi są godziny poranne, czyli pomiędzy 7:00 a 9:00. Związane jest to przede wszystkim z okołodobową zmiennością parametrów, np. stężeniem hemoglobiny czy liczbą eozynofilii. Stężenia niektórych parametrów we krwi i moczu wykazują zmienność w zależności od pory dnia. W tych przypadkach materiał biologiczny należy pobrać dokładnie według zaleceń lekarskich. Szczególną uwagę należy zwrócić na zalecenia dotyczące pobierania materiału do oznaczania hormonów, które wykazują największe dobowe wahania. Hormony mają swój rytm dobowy np. kortyzol, melatonina, TSH.

Po posiłku czy na czczo?

Na badania należy stawić się na czczo. Dopuszczalne jest jedynie wypicie przed badaniem wody (bez np. cytryny). Jednak też nie poleca się za dużo. Płyny, które zostaną wypite w nadmiarze bezpośrednio przed pobraniem krwi, mogą obniżać wartości parametrów czerwonokrwinkowych w wyniku zwiększenia objętości osocza. Przed badaniem nie pijemy kawy czy herbaty. Są jednak też badania, które można robić o dowolnej porze dnia i po spożyciu posiłków np. test na Helicobacter Pylorii czy sprawdzenie grupy krwi.

Posiłek przed badaniem

Ostatni posiłek powinien być spożyty 10-12 godzin przed pobraniem krwi. Posiłek spożyty w bliższym odstępie czasu powoduje wzrost wszystkich parametrów biochemicznych. Powinien być on w miarę lekkostrawny. Najlepiej sprawdzą się różne sałatki lub zupy krem. Ogólnie ostatni posiłek i posiłki spożywane w ciągu dnia powinny być typowe dla naszego stylu odżywiania się. Kolacja zaś nie powinna być zjedzona w odstępstwie dłuższym niż 14h.

Przyjmowanie leki

W miarę możliwości pobranie należy przeprowadzić przed przyjęciem porannej porcji leków, chyba że lekarz zaleci inaczej. Z kolei przyjmowanie różnych witamin, ziół, suplementów należy zaprzestać na ok. 5 dni przed badaniem, chyba że celem badania jest sprawdzenie reakcji organizmu na przyjmowane środki.

Alkohol

Co najmniej 48h przed pobraniem krwi nie wolno spożywać napojów alkoholowych. Powodują one wzrost objętości MCV, co może sugerować niedokrwistość z powodu niedoboru kwasu foliowego. Wypity alkohol przez 38 godzin stymuluje wzrost aktywności GGTP, co może dać fałszywy wynik świadczący o nieprawidłowej pracy wątroby. Nawet jedno piwo wypite wieczorem może diametralnie zmienić wyniki tzw. prób wątrobowych. Alkohol negatywnie wpływa także na profil lipidowy, czyli oznaczenie stężenia cholesterolu całkowitego i jego frakcji LDL oraz HDL.

Aktywność fizyczna

Co do aktywności fizycznej są różne zalecenia. Jedne z nich mówią, żeby dzień przed badaniem nie wykonywać intensywnych wysiłków fizycznych. Jednorazowy i umiarkowany wysiłek fizyczny powoduje zmniejszenie objętości osocza i podniesienia wartości hematokrytu. Z kolei dynamiczne ćwiczenia i o długim czasie trwania powodują wzrost liczby granulocytów obojętnochłonnych i obniżenie fibrynogenu. Natomiast maratończycy po biegach mają podwyższony hematokryt i liczbę płytek krwi. Z kolei inni uważają, że powinniśmy zachować normalną dla nas aktywność fizyczną, żeby zobaczyć w jakim stanie jest nasz organizm przy takim trybie życia. Na pewno nie powinno się zaczynać jakiejkolwiek aktywności, rozpoczynać treningów tuż przed badaniem, ponieważ może to wpłynąć na wiele parametrów.

Papierosy

Długotrwałe palenie papierosów może powodować wzrost leukocytów, poziomu hematokrytu i MCV. Stanowi to wynik zmian adaptacyjnych organizmu do zwiększającego się stężenia karboksyhemoglobiny, która wykazuje znacznie zmniejszone zdolności do przenoszenia tlenu. Palacze mają wyższą o 0,7g/l wartość hemoglobiny w porównaniu do osób niepalących. W wyniku tego palenie papierosów może okresowo maskować niedobory witaminy B12 i kwasu foliowego.

Stres

Przed pobraniem krwi należy unikać jakiegokolwiek stresu czy nieprzespanej nocy, które również zaburzają wyniki badań. W dniu pobrania krwi pacjent powinien być wyspany i wypoczęty. Stres podnosi wiele parametrów, m.in.: kortyzol, glukoza, insulina, TSH. Nie należy robić badań także w przypadku przeziębienia (np. kaszel, katar, opryszczka).

Krzywa glukozowo-insulinowa

Jeśli lekarz nie zaleci inaczej, badanie należy wykonać na czczo, bez spożywania posiłków, napojów, herbaty, gum do żucia ani zażywania leków. W dniu badania nie bierze się leków na niedoczynność tarczycy np. Euthyroxu czy Letroxu, a metforminę odstawia się na 7 dni przed badaniem, chyba że lekarz wskaże inaczej. Trzy dni wcześniej nie należy stosować żadnych diet niskokalorycznych i niskowęglowodanowych. Przez ostatnie trzy dni nie powinno się pić alkoholu, palić papierosów, pić kawy, herbaty ani napojów kofeinowych. Test należy zrobić rano na czczo, po całonocnym poście (najlepiej ok. 10 h przed badaniem). Ważne, żeby test był wykonany rano, ponieważ reakcja na podaną dawkę glukozy będzie inna rano, a inna po południu. Natomiast normy są wyznaczane w odniesieniu do porannych odczytów laboratoryjnych. Nie wolno robić badania w czasie przeziębienia, gdy jesteśmy chorzy, mamy jakąś infekcję, jesteśmy w trakcie antybiotykoterapii, przyjmujemy witaminę C lub aspirynę.

Podsumowanie

To są podstawowe zasady, których należy przestrzegać przed zrobieniem badan z krwi. Często proste rzeczy mogą w istotny sposób zaburzyć nasze wyniki i przyczynić się do błędnej diagnozy. Z tego względu warto zapoznać się z tymi zasadami i przestrzegać ich przed każdym badaniem. Oczywiście, też w zależności od problemu, lekarz może zalecić inne przygotowanie do badania. W tym przypadku należy postępować zgodnie z jego zaleceniami.

Więcej informacji

Sprawdź webinar “Witaminy, składniki mineralne i inne związki niezbędne do prawidłowej pracy tarczycy”. Więcej informacji znajdziesz także w moim kursie online “Na ratunek tarczycy!” lub w kursie online “Odchudzanie po ludzku”. A jeśli chcesz, żebym indywidualnie pomogła Ci w powrocie do zdrowia, to umów się na wstępną konsultację ze mną. Zobaczę z czym masz problem i jak mogę Ci pomóc.

KONSULTACJA
Wiedza pochodzi ze szkolenia z Interpretacji Badań Laboratoryjnych prowadzonego przez diagnostę laboratoryjnego Monikę Gackowską.

Przyłącz się do konwersacji

2 komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Cześć!

Nazywam się Marta Skoczeń. Dietetyka to moja praca i pasja. Uwielbiam pomagać ludziom w rozwiązywaniu ich problemów zdrowotnych. Chcę pokazać, że za pomocą odpowiedniej diety i aktywności fizycznej można zmienić swoje życie na lepsze.

Odbierz darmowy rozdział

Zapisz się do newslettera i odbierz darmowy rozdział mojego ebooka “Niedoczynność tarczycy i Hashimoto w pigułce”.

Ta strona korzysta z ciasteczek (pliki cookies), aby świadczyć usługi na najwyższym poziomie. Dalsze korzystanie ze strony oznacza, że zgadzasz się na ich użycie. Przekazując swoje dane w trakcie korzystania ze strony wyrażasz zgodę na ich przetwarzanie i przechowywanie na serwerze. Dane te są przechowywane w sposób bezpieczny, a ich administratorem jest Marta Skoczeń prowadząca działalność pod nazwą Poradnia dietetyczna „Apetyt na Życie” specjalista ds. żywienia Marta Skoczeń. W każdej chwili możesz żądać ich usunięcia za pomocą formularza kontaktowego.