Fakty i mity na temat odżywiania w ciąży

Ciąża to szczególny czas w życiu dla kobiety. Zarówno pod względem fizycznym, jak i psychicznym. Często też dla kobiety stresujący. Zastanawia się co będzie dobre nie tylko dla niej, ale też i dla dziecka. A na prawidłowy rozwój i zdrowie dziecka ogromny wpływ ma stan zdrowia, sposób odżywiania i styl życia kobiety jeszcze przed zajściem w ciążę. Natomiast w czasie ciąży szczególnie warto zwrócić uwagę na odżywianie. Istnieje wiele faktów i mitów na temat odżywiania w ciąży.

Niewłaściwe odżywianie w ciąży wpływa negatywnie na zdrowie matki i dziecka oraz jego dalszy rozwój. Ważne jest, żeby dostarczyć wszystkie składniki odżywcze, których potrzebuje matka i dziecko. Natomiast unikać należy tego, co może szkodzić dziecku. Odżywianie matki w czasie ciąży ma wpływ na rozwój płodu, zdrowie dziecka po urodzeniu, a także w życiu dorosłym. Co też ważne, od odżywiania matki, zależy nie tylko zdrowie dziecka, ale także jej własne zdrowie i samopoczucie.

Fakty i mity na temat odżywiania w ciąży

Tak naprawdę zasady odżywiania w czasie ciąży nie odbiegają bardzo od zasad zdrowego odżywiania. Jednak jest kilka szczególnych kwestii, o których poniżej i które warto wiedzieć. Szczególnie ważna w czasie ciąży jest jakość spożywanych produktów i wartości odżywcze, jakie ze sobą niosą. Dodatkowo istnieje już pojęcie programowania żywieniowego lub programowania metabolicznego dziecka poprzez odżywianie matki. Odżywianie matki już na tak wczesnym etapie ma znaczenie na dalsze zdrowie i rozwój dziecka. Na co więc warto zwrócić uwagę? Jakie są fakty i mity na temat odżywiania w ciąży?

1. Nie mogę pić kawy?

Mit. Kawę można pić, ale ważny jest tu zdrowy rozsądek. Nie należy przesadzać z ilością. Warto pamiętać, że dzienna dawka kofeiny dla kobiety ciężarnej to maksymalnie 200-300mg, czyli około 2 filiżanki kawy. I tu warto trzymać się tego niższego pułapu, ponieważ kofeina poza kawą znajduje się też w kakao, czekoladzie, coli, energetykach czy herbacie. Część badań pokazuje, że duże spożycie kofeiny w ciąży zwiększa ryzyko poronień, porodu przedwczesnego i małej masy urodzeniowej dziecka. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, żeby nie pić kawy lub herbaty do posiłku, ponieważ zmniejsza to wchłanianie żelaza potrzebnego ciężarnej i dziecku.

2. Powinnam jeść za dwoje?

Mit. To prawda, że zapotrzebowanie kobiety ciężarnej w II i III trymestrze wzrasta. Wraz ze
zwiększeniem masy ciała (rozwój płodu, łożyska, tkanek
matczynych) wzrasta zapotrzebowanie kaloryczne i zwiększa się przemiana materii:
I trymestr – zapotrzebowanie kaloryczne nie zwiększa
II trymestr – zapotrzebowanie kaloryczne zwiększa się o ok. 360 kcal dziennie
III trymestr – zapotrzebowanie kaloryczne zwiększa się o ok. 475 kcal dziennie

Stawiaj na jakość!

Ale kobieta potrzebuje przede wszystkim więcej ważnych składników odżywczych, aby dziecko mogło się prawidłowo się rozwijać. Tu głównie stawiamy na jakość, a nie ilość. Zbyt duża ilość jedzenia, a w konsekwencji spowodowana tym nadmierna masa ciała, może przyczynić się do wielu problemów zdrowotnych, jak cukrzyca ciążowa czy nadciśnienie u matki, a u dziecka zwiększa się ryzyko wystąpienia otyłości. Z drugiej strony nie należy popadać w skrajność i odchudzać się lub bardzo zmniejszać jedzenie, żeby nie przytyć. Niedobory żywieniowe mogą negatywnie wpłynąć na przebieg ciąży i doprowadzić do wielu komplikacji. Podstawą powinno być dobrze zbilansowane, urozmaicone odżywienie. Nie jemy za dwoje, ale dla dwojga 🙂

3. Nie mogę jeść surowego?

Fakt. W ciąży nie powinno się spożywać surowego mięsa (np. tatar), surowych jajek, surowych owoców morza, a także produktów z niepasteryzowanego mleka np. ser pleśniowy. Jednak jeśli jest to ser pleśniowy czy inne produkty mleczne z pasteryzowanego mleka, to oczywiście można je jeść 😉 Mięso i ryby należy jeść tylko po obróbce termicznej, czyli gotowane, duszone, pieczone, smażone. Surowe produkty zwiększają ryzyko różnego rodzaju zatruć, zakażenia bakterią Listeria, pasożytami, Toxoplasma czy Salmonella. Natomiast jeśli chodzi o warzywa i owoce powinny być dokładnie myte, a często warto obierać je ze skórki. Nie należy też spożywać produktów, w których znajdują się surowe jajka jak np. kremy w ciastach czy lody.

4. Nie mogę jeść ryb?

Mit. Tu ważne jest przede wszystkim, jakie ryby spożywamy. Są ryby, które nie są zalecane w ciąży i są ryby, które są polecane. Bardzo pomocna będzie ta tabelka. Dodatkowo należy wyeliminować potrawy z surową rybą czy owocami morza. Sushi jest dozwolone, jeśli będą tam pieczone ryby. Należy także unikać ryb wędzonych na zimno.

5. Czy konieczna jest dodatkowa suplementacja?

Fakt. Ciąża to czas, kiedy wzrasta zapotrzebowanie na niektóre składniki odżywcze, witaminy, składniki mineralne. Nawet bardzo dobrze zbilansowaną dietą kobieta nie jest w stanie dostarczyć ich wystarczającej ilości.

Jakie suplementy włączyć?

Na pewno warto włączyć suplementację witaminy D3, kwasu foliowego, jodu i kwasów tłuszczowych omega 3. Zbyt małe spożycie jodu przez kobietę w ciąży może spowodować powstanie wola tarczycowego u matki oraz niedorozwój umysłowy dziecka. W ciąży wzrasta zapotrzebowania na jod z powodu wzmożonego wytwarzania hormonów przez tarczycę matki, rozpoczęcia syntezy hormonów tarczycy przez płód i zwiększone wydalanie jodu z moczem w związku ze zwiększeniem filtracji kłębuszkowej. U kobiet z Hashimoto także suplementacja jodu w czasie ciąży jest zalecana. Niedobór kwasu foliowego zwiększa ryzyko rozszczepu warg i wad cewy nerwowej u dziecka. Jego suplementacja zmniejsza ryzyko wystąpienia ciężkich zaburzeń mowy, autyzmu i wad wrodzonych u dziecka. Tu warto zaznaczyć, że wiele kobiet ma problem z metabolizmem kwasu foliowego, mutację genu MTHFR, warto więc rozważyć suplementację zmetylowanego kwasu foliowego. Z kolei omega 3 (głownie DHA) wpływa na prawidłowy rozwój układu nerwowego dziecka, narządu wzroku, siatkówki oka. Zmniejsza ryzyko porodu przedwczesnego, stanu przedrzucawkowego oraz depresji. Natomiast w przypadku witaminy D3 udowodniono pozytywny wpływ na zmniejszenie ryzyka wystąpienia stanu przedrzucawkowego i cukrzycy ciążowej. Często też jest potrzebna dodatkowa suplementacja żelaza. Anemia w ciąży zwiększa ryzyko wystąpienia porodu przedwczesnego oraz wpływa na niższą masę urodzeniową dziecka.

Uwaga!

Odpowiednią suplementację dobiera się indywidualnie i warto to ustalić ze specjalistą. Samodzielne, nieprzemyślane włączenie suplementacji może przynieść negatywne skutki, spowodować interakcje z żywnością, lekami, doprowadzić do przedawkowania, przyjęcia zbyt małej ilości itd.

Może chcecie artykuł na temat suplementacji w ciąży?

6. Minimalna dawka alkoholu jest dozwolona?

Mit. W ciąży nie ma tak zwanej bezpiecznej dawki alkoholu. Nie ma także bezpiecznego okresu na picie podczas ciąży. Każda ilość alkoholu niesie ryzyko wystąpienia różnych zaburzeń w rozwoju dziecka i zwiększa ryzyko poronienia. Alkohol przenika przez łożysko i nawet najmniejsze dawki alkoholu mogą powodować wystąpienie poważnych zaburzeń. A wady spowodowane przez alkohol nie są odwracalne. U dziecka może pojawić się FAS, czyli alkoholowy zespół płodowy. Mogą to być wady anatomiczne, fizyczne, jak i związane ze wzrokiem, rozwojem intelektualnym, funkcjami poznawczymi, które objawiają się w późniejszym życiu dziecka jak np. nadpobudliwość, problemy z koncentracją. Zaburzenia i nieprawidłowości mogą się różnić w zależności od przypadku.

I jeszcze jedna kwestia nie związana z odżywaniem, ale chcę o niej wspomnieć.

7. Przed ciążą warto wyleczyć zęby?

Fakt. Próchnica może być przyczyną poronień lub porodów przedwczesnych. Dodatkowo próchnica jest chorobą zakaźną – można zarazić swoje dziecko już w pierwszych miesiącach życia. Warto wyleczyć zęby jeszcze przed zajściem w ciążę. Bakterie powodujące choroby zębów, przy niewyleczonych zębach krążą po całym organizmie i mogą powodować różne problemy zdrowotne i powikłania. Jeśli ciąża przebiega prawidłowo można też w czasie ciąży leczyć zęby.

Fakty i mity na temat odżywiania w ciąży

Znałaś te fakty i mity na temat odżywiania w ciąży? Może masz jakieś pytania? Albo masz jakieś inne kwestie problematyczne, które sprawiają Ci trudność? Napisz o nich w komentarzu, postaram się pomóc 🙂

Więcej informacji

Sprawdź webinar „Dieta w niedoczynności tarczycy i Hashimoto” i webinar „Witaminy, składniki mineralne i inne związki niezbędne do prawidłowej pracy tarczycy”. Więcej informacji znajdziesz także w moim kursie online „Na ratunek tarczycy!” lub w kursie online „Odchudzanie po ludzku”. A jeśli chcesz, żebym indywidualnie pomogła Ci w powrocie do zdrowia, to umów się na wstępną konsultację ze mną. Zobaczę z czym masz problem i jak mogę Ci pomóc.

KONSULTACJA

Bibliografia:
1. Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego w zakresie suplementacji witamin i mikroelementów u kobiet planujących ciążę, ciężarnych i karmiących. Ginekol Pol.; 2014. 85: 395-399.
2. https://www.acog.org/womens-health/faqs/nutrition-during-pregnancy?utm_source=redirect&utm_medium=web&utm_campaign=otn
3. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25699300/
4. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30970673/
5. H. Mojska, L. Kłosiewicz-Latoszek, E. Jasińska-Melon, I. Gielecińska „Normy żywienia dla populacji Polski” pod red. Jarosz M.
6. Makowska-Donajska M., Hirnle L., Suplementacja witamin i składników mineralnych podczas ciąży, Gin. Perinat. Prakt. 2017; 2, 4: 166–172
7. Pawłowska-Muc A.K., Łepecka-Klusek C., Stadnicka G., Pilewska-Kozak A. B., „Używki w ciąży – kofeina”
8. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26543794/
9. Normy żywności dla populacji Polski pod red. M. Jarosza

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Cześć!

Nazywam się Marta Skoczeń. Dietetyka to moja praca i pasja. Uwielbiam pomagać ludziom w rozwiązywaniu ich problemów zdrowotnych. Chcę pokazać, że za pomocą odpowiedniej diety i aktywności fizycznej można zmienić swoje życie na lepsze.

Odbierz darmowy rozdział

Zapisz się do newslettera i odbierz darmowy rozdział mojego ebooka „Niedoczynność tarczycy i Hashimoto w pigułce”.

Ta strona korzysta z ciasteczek (pliki cookies), aby świadczyć usługi na najwyższym poziomie. Dalsze korzystanie ze strony oznacza, że zgadzasz się na ich użycie. Przekazując swoje dane w trakcie korzystania ze strony wyrażasz zgodę na ich przetwarzanie i przechowywanie na serwerze. Dane te są przechowywane w sposób bezpieczny, a ich administratorem jest Marta Skoczeń prowadząca działalność pod nazwą Poradnia dietetyczna „Apetyt na Życie” specjalista ds. żywienia Marta Skoczeń. W każdej chwili możesz żądać ich usunięcia za pomocą formularza kontaktowego.