Jak podnieść poziom FT4 i FT3 w wynikach badań?

Na początek kilka słów wyjaśnienia. Powszechnie znany hormon TSH nie jest hormonem tarczycy. TSH produkuje przysadka mózgowa. Tarczyca wytwarza natomiast tyroksynę (T4) i trójjodotyroninę (T3), a  TSH sprawuje nad nimi kontrolę. Tarczyca produkuje przede wszystkim (w ok. 80-90%) T4, które jest hormonem nieaktywnym (prohormonem) i nie ma dużego wpływu na metabolizm. Natomiast tym aktywnym hormonem jest T3. Dodatkowo, aby tarczyca działała prawidłowo musi dość do przekształcenia, czyli konwersji T4 -> T3. Hormony tarczycy charakteryzują się najszerszym spektrum działania spośród wszystkich hormonów. Wpływają na funkcjonowanie większości tkanek naszego organizmu.

Samo TSH to za mało!

TSH ma duży wpływ na pracę tarczycy. Jednak nie jest wystarczającym parametrem, aby prawidłowo ocenić jej pracę. Hormonami tarczycy są FT4 i FT3. Jeśli masz niedoczynność tarczycy, Hashimoto lub podejrzewasz u siebie problemy z tarczycą zawsze badaj TSH razem z FT4 i FT3. Nawet, jeśli lekarz da Ci skierowanie tylko na samo TSH, to zrób koniecznie dodatkowo FT3 i FT4. Warto również pamiętać, że pomiary wszystkich parametrów tarczycy powinno robić się rano z jednego pobrania krwi. Nie badasz funkcji tarczycy w ten sposób, że dziś zbadasz samo TSH, a jutro FT3 i FT4. Albo dziś TSH i FT4, a za kilka dni FT3, żeby mieć komplet.

Czym jest T3 i T4?

T4, czyli tyroksyna, jest prohormonem, który jest ok. 300 razy mniej aktywny biologicznie od T3. Natomiast T3, czyli trójjodotyronina to hormon, na który każda komórka naszego ciała ma receptor. To właśnie on jest aktywny biologicznie i działa na komórki w naszym organizmie. Odpowiedzialny jest za regulację metabolizmu i produkcję energii komórkowej. W tarczycy produkowane jest ok. 10-20% T3. Pozostała część, czyli ok. 80% produkowana jest w obwodzie, czyli przede wszystkim w wątrobie, jelitach i nerkach.

Dlaczego badamy FT3 i FT4, a nie T3 i T4?

Tyroksynę i trójjodotyroninę należy badać w postaci wolnej (free). Tylko wtedy hormony te mogą wchodzić w reakcje z receptorami komórek i wywoływać pożądany efekt hormonalny. Oznaczenie ilości wolnych hormonów tzw. free T3 (FT3) i free T4 (FT4) pozwala prawidłowo ocenić, ile rzeczywiście produkujemy hormonów oraz na ile skuteczna jest konwersja T4 do T3.

Dlaczego badanie FT4 i FT3 jest bardzo ważne?

Funkcje tarczycy to właśnie działanie i funkcje T4 i T3. Z tego względu tak ważne jest, żeby były one na prawidłowych, optymalnych dla zdrowia poziomach.

Tyroksyna i trójjodotyronina:

  1. Regulują przemiany metaboliczne w organizmie, odpowiadają za tempo przemiany materii, a ich niskie poziomy utrudniają odchudzanie, redukcję zbędnej tkanki tłuszczowej.
  2. Zwiększają aktywność enzymów oksydacyjnych, łańcucha oddechowego oraz liczbę i wielkość mitochondriów, czyli takich małych fabryczek energetycznych, które produkują energię w naszym organizmie. Wszystko to wpływa na większe wydzielanie energii, dzięki czemu mamy więcej energii, większą motywacją do działania, lepiej i szybciej myślimy, lepiej zapamiętujemy.
  3. Wpływają na metabolizm węglowodanów i tłuszczów. Zmniejszenie ilości hormonów tarczycy prowadzi do upośledzenia przemiany tłuszczów i zwiększenia poziomu cholesterolu w organizmie. Często osoby z niedoczynnością tarczycy mają też podniesiony cholesterol.
  4. Pobudzają wchłanianie glukozy z jelit.
  5. Przyspieszają rozpad glikogenu wątrobowego.
  6. Wpływają na wzrost i rozwój organizmu. Pobudzają syntezę białek i wydzielanie hormonu wzrostu.
  7. Wzmagają zużycie witamin, a zwłaszcza witamin z grupy B, witaminy C i D. Zbyt mała ilość T4 upośledza przemianę karotenu w witaminę A. Wtedy może wzrosnąć stężenie karotenu we krwi, co objawia się żółtym zabarwieniem skóry. Mogą też rozwinąć się choroby wynikające z niedoboru witaminy A, jak np. kurza ślepota lub rogowacenie rogówek.
  8. Wywierają duży wpływ na metabolizm kości, fosforanów i wapnia. Nasilają proces tworzenia i resorpcji kości. Z niedoczynnością tarczycy powiązana jest osteoporoza.
  9. Wpływają na wzrost szkieletu i rozwój układu nerwowego u płodu, a także ogólny rozwój płodu w czasie ciąży.
  10. Mają wpływ na czynności rozrodcze i libido.
  11. Wpływają na układ nerwowy i krwionośny, a także prawidłową czynność nerek.

Jaki jest prawidłowy poziom FT4 i FT3?

Wynik badania FT4 i FT3 należy interpretować z normą podaną na wydruku. Wartości referencyjne często mogą się różnić w zależności od laboratorium. Warto kontrolne badania robić w tym samym laboratorium, żebym mieć dobre odniesienie do porównywania wyników. Hormony FT4 i FT3 nie mogą być poniżej normy, ponieważ wtedy diagnozuje się niedoczynność tarczycy. Nie mogą także być za wysoko, ponieważ wskazuje to nadczynność tarczycy. Jednak nie wystarczy też, że będą tylko w normie. Powinny być na dobrym, optymalnym dla zdrowia danej osoby poziomie. I naprawdę ciężko jest określić, jak ten optymalny poziom dla zdrowia powinien wyglądać. Bardzo ważny tu jest całokształt, w skład którego wchodzi samopoczucie Pacjenta i jego objawy, wiek. Interpretując wyniki FT4 i FT3 trzeba przeprowadzić wywiad z Pacjentem na temat jego samopoczucia i objawów. Wyników nie interpretujemy w oderwaniu od osoby, do której należą. FT4 i FT3 warto żeby były na poziomie min. 50%. Poziom ten można policzyć w kalkulatorze hormonów tarczycy: http://www.chorobytarczycy.eu/kalkulator Jednak też wszystko indywidualnie zależy od osoby. Jedna osoba może dobrze się czuć, gdy FT4 i FT3 będą na poziomie 40%, a druga osoba gdy wyniki będą na poziomie 60%. Niestety odpowiedź na pytanie, jaki powinien być prawidłowy wynik FT4 i FT3 nie jest prosta.

Jak podnieść poziomy FT4 i FT3?

  1. Po pierwsze najpierw zadbaj o prawidłową produkcję hormonów tarczycy.
  2. Po drugie zadbaj o prawidłową konwersję hormonów tarczycy, czyli przekształcenie T4 do T3. Pamiętaj, że to T3 jest tym najbardziej aktywnym hormonem.

Produkcja hormonów tarczycy

Tarczyca w ok. 80-90% produkuje T4 i w ok. 10-20% T3. Do wytworzenia hormonów tarczycy potrzebna jest tyrozyna i jod. Tyrozyna jest aminokwasem białkowym i niedożywienie białkowe wpływa na rozwój problemów z tarczycą. Szczegółowo pisałam o tym tutaj. Przeczytaj koniecznie! I żeby powstały hormony tarczycy tyrozyna musi połączyć się z jodem. Wygląda to tak:
Tyrozyna + 1 cz. jodu = MIT (monojodotyrozyna T1)
Tyrozyna + 2 cz. jodu = DIT (dwujodotyrozyna T2)
T2 + T2 = tyroksyna (T4)
T2 + T1 = trójjodotyronina (T3)
Gdy będzie brakowało tyrozyny, czy jodu, czy jednego i drugiego nie nastąpi prawidłowa produkcja hormonów tarczycy. Naprawdę ważna jest odpowiednia podaż i białka, i jodu. I tu podkreślam ODPOWIEDNIA podaż. Bo niedobór jodu może przyczynić się do rozwoju niedoczynności tarczycy, a nadmiar do rozwoju Hashimoto.

Konwersja hormonów tarczycy

Tarczyca produkuje przede wszystkim T4, które jest hormonem nieaktywnym. Aktywnym hormonem jest T3. Aby tarczyca działała prawidłowo musi dość do przekształcenia (konwersji) T4 do T3. Odbywa się ona w licznych tkankach organizmu (wątroba, nerki, jelita), dlatego musimy się zająć nie tylko tarczycą, ale też pozostałymi organami. Organizm to sieć naczyń połączonych. Dodatkowo istnieje mnóstwo czynników, które zaburzają konwersję hormonów. Do tych czynników należą m.in. niedobory witamin i składników mineralnych.

Jak więc podnieść poziom FT4 i FT3 w wynikach badań?

  1. Zadbaj o prawidłową podaż witamin i składników mineralnych, które są konieczne do produkcji i konwersji hormonów tarczycy. Bez nich hormony nie powstaną. Przy produkcji jak i konwersji hormonów zachodzą różne procesy w organizmie. Biorą w nich udział różne enzymy np. peroksydazy, dejodyznazy, które regulują działanie hormonów tarczycy. W skład tych enzymów i przy tych procesach uczestniczą różne witaminy i składniki mineralne. Gdy ich brakuje, jest za mało, te procesy nie zachodzą tak, jak powinny. W wyniku tego mamy za mało hormonów tarczycy i rozwijają się problemy z tarczycą. Tu przykładowo niesamowitą rolę odgrywa np. selen, cynk, jod, żelazo, witaminy z grupy B, witamina D, antyoksydanty. Każdy z tych składników ma swoją rolę i zadania, jeśli chodzi o produkcję i konwersję hormonów tarczycy. Zachęcam do wysłuchania webinaru na ten temat. W nim szczegółowo opowiadałam o poszczególnych witaminach i składnikach mineralnych.
  2. Pamiętaj o prawidłowej podaży białka, które jest niezbędne do produkcji hormonów tarczycy.
  3. Zadbaj o dobrze zbilansowaną dietę o odpowiedniej kaloryczności. Zbyt duże restrykcje kaloryczne mogą spowodować wzrost stężenia TSH, zmniejszyć tempo przemiany materii, a także prowadzić do wzrostu produkcji kortyzolu. To wpływa na aktywność dejodynazy w wątrobie i zmniejszenie poziomu T3 we krwi.
  4. Zadbaj o wątrobę, jelita, nerki – tu zachodzi m.in. konwersja hormonów tarczycy.
  5. Ogranicz stres i nauczyć sobie z nim radzić.
  6. Pamiętaj o odpowiedniej ilości i jakości snu. Podczas snu reguluje się cała nasza gospodarka hormonalna.
  7. Unikaj toksyn. Ograniczyć ilość chemii w domu i kosmetyków.
  8. Nie przyjmuj niepotrzebnych leków.
  9. Zadbaj o umiarkowaną aktywność fizyczną.

Bierzesz leki i myślisz, że Ciebie to nie dotyczy?

Niestety leki nie załatwią całej sprawy. Leki zawierają hormony, których nasz organizm nie jest w stanie w ogóle wytwarzać lub w wystarczającej ilości. Stosujemy je w celu uzupełnienia hormonów. Sprawdzą się one w niedoczynności tarczycy lub u osoby z wyciętą tarczycą. Wtedy czasami są naprawdę konieczne i potrzebne. Jednak terapia hormonalna nie wyleczy Hashimoto, które jest chorobą autoimmunologiczną. Tu mamy problem z układem odpornościowym. Podawanie hormonów nie spowoduje zatrzymania produkcji przeciwciał. I żebyśmy dobrze się zrozumieli. Nie jestem przeciwniczką leków. Czasami są naprawdę potrzebne i ratują życie. Ale często też są nadużywane i stosowane niepotrzebnie. Dodatkowo żadnego z leków czy suplementów nie należy traktować jako złotego środka, pigułki rozwiązującej wszelkie problemy. Ważne jest tu zaznaczenie, że lek może zwiększyć poziom T4, ale jeśli mamy problem z konwersją, to T3 nadal będzie nisko. Tu ważne zadbanie jest o całokształt, w tym bardzo ważna rolę odgrywa nasz styl życia i odżywianie.

Patrzymy nie tylko wyniki, ale na cały obraz pacjenta

Wyników badań TSH, FT4 i FT3 nie można traktować jako bezpośredniego odzwierciedlenia
nadmiaru lub niedoboru hormonu. Podstawą rozpoznania chorób tarczycy powinno być szczegółowe badanie przedmiotowe i wywiad przeprowadzany z pacjentem obejmujący m.in. objawy, samopoczucie, tryb życia, współwystępujące schorzenia, stosowane leczenie, przebyte operacje. Dopiero pełna analiza obrazu klinicznego Pacjenta i wyników badań dodatkowych pozwoli postawić diagnozę. To pomoże uniknąć wielu błędów diagnostycznych i terapeutycznych. A właściwa diagnoza jest bardzo ważna, ponieważ to od niej zależy dalsze postępowanie.

Zachęcam także do wysłuchania podcastu na ten temat.

Więcej informacji

Sprawdź webinar “Witaminy, składniki mineralne i inne związki niezbędne do prawidłowej pracy tarczycy”. Więcej informacji znajdziesz także w moim kursie online “Na ratunek tarczycy!” lub w kursie online “Odchudzanie po ludzku”. A jeśli chcesz, żebym indywidualnie pomogła Ci w powrocie do zdrowia, to umów się na wstępną konsultację ze mną. Zobaczę z czym masz problem i jak mogę Ci pomóc.

KONSULTACJA

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Cześć!

Nazywam się Marta Skoczeń. Dietetyka to moja praca i pasja. Uwielbiam pomagać ludziom w rozwiązywaniu ich problemów zdrowotnych. Chcę pokazać, że za pomocą odpowiedniej diety i aktywności fizycznej można zmienić swoje życie na lepsze.

Odbierz darmowy rozdział

Zapisz się do newslettera i odbierz darmowy rozdział mojego ebooka “Niedoczynność tarczycy i Hashimoto w pigułce”.

Ta strona korzysta z ciasteczek (pliki cookies), aby świadczyć usługi na najwyższym poziomie. Dalsze korzystanie ze strony oznacza, że zgadzasz się na ich użycie. Przekazując swoje dane w trakcie korzystania ze strony wyrażasz zgodę na ich przetwarzanie i przechowywanie na serwerze. Dane te są przechowywane w sposób bezpieczny, a ich administratorem jest Marta Skoczeń prowadząca działalność pod nazwą Poradnia dietetyczna „Apetyt na Życie” specjalista ds. żywienia Marta Skoczeń. W każdej chwili możesz żądać ich usunięcia za pomocą formularza kontaktowego.